37 PHÁP HÀNH BỒ TÁT ĐẠO

Đại sư Ngulchu Gyelsay Thogme Sangpo biên soạn

Gyalsé Ngulchu Tokmé (Tib. རྒྱལ་སྲས་དངུལ་ཆུ་ཐོགས་མེད་) hay Thogme Sangpo (ཐོགས་མེད་བཟང་པོ་, (1297-1371), sinh ra ở Puljung, tây nam của Đại Tu viện Sakya. Ngài sinh vào năm Cừu gỗ trong vòng chu kỳ thứ 5 (lịch Tây tạng). Là một học giả vô cùng uyên bác, ngài đã nghiên cứu một số lượng khổng lồ những lời dạy từ tất cả các truyền thống. Tất cả thời gian sống của Ngài đều dành cho Pháp, qua hàng loạt những biên soạn, bài giảng hoặc đấu pháp.

Ngài có thể dạy bất cứ chủ đề hay giáo lý nào với một sự chắc chắn hoàn toàn. Ngài đón nhận về mình những đau khổ của người khác và cho họ những may mắn của mình, không mảy may mong chờ một chút kết quả nào, ngài cực kỳ hào phóng với tất cả, đặc biệt là với những người nghèo, thiếu thốn hay đau khổ. Ngài đã trực tiếp gặp được các vị Phật và các hộ Phật như Đức Quán Thế Âm Bồ Tát và Đức Tara. Ngài dạy cho nhiều vị thầy vĩ đại nhất trong thời của ngài ở Trung tâm Tây tạng như Khenchen Lochen Changchup Tsemo (1303-1380), Butön Rinchen Drup (1290-1364), là những vị thầy Sakya nổi tiếng và nhiều vị khác.  Ngài từng là trụ trì của tu viện Bodong E. Ngài viên tịch năm 74 tuổi giữa nhiều dấu hiệu chứng ngộ kỳ diệu.

37 PHÁP HÀNH BỒ TÁT ĐẠO
37 PHÁP HÀNH BỒ TÁT ĐẠO 1

Con xin mãi chí tâm đảnh lễ thân khẩu ý tới Người,

Đạo sư tôn quý không tách rời với Đức Quán Thế Âm Bồ Tát.

Trong khi quán chiếu sự bất lai bất khứ của vạn pháp,

Người vẫn chuyên tâm nỗ lực vì lợi lạc của chúng sinh.

 

Chư Phật toàn giác, cội nguồn của tất cả an vui hạnh phúc

Phát sanh từ sự thành tựu các giáo lý tối thắng.

Và vì sự thành tựu ấy là nhờ vào hiểu biết cách thực hành,

nên giờ đây tôi sẽ giảng giải về pháp hành Bồ tát đạo.

 

 1. Đã được thân người quý hiếm đầy đủ sự tự do và thuận lợi

Hãy chuyên cần học hỏi, suy tư và thiền quán bất kể ngày đêm, không trì trệ.

Để giải thoát cho chính mình và chúng sanh khỏi biển khổ luân hồi.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

2. Sự bám luyến vào bạn bè và người thân cuốn ta đi như nước lũ.

Nỗi hận ghét kẻ thù thiêu đốt ta như lửa cháy dữ dội.

Trong bóng tối của mê lầm, ta quên mất những gì nên tiếp nhận hay từ bỏ.

Hãy rời bỏ quê hương – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

3. Xa lánh các đối tượng xấu, phiền não sẽ dần giảm thiểu.

Gìn giữ không để xao nhãng (thất niệm), hành thiện sẽ tự nhiên tăng trưởng.

Tỉnh giác tập trung, sự xác quyết nơi giáo lý sẽ hình thành.

Hãy thực hành ở những nơi cô độc- Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

4. Thân bằng quyến thuộc lâu năm vẫn sẽ phải chia tay.

Tài sản tạo dựng bằng mồ hôi nước mắt cũng sẽ phải bỏ lại.

Thần thức, khách trọ trong căn nhà thân xác đến lúc sẽ phải ra đi.

Hãy buông bỏ những mối quan tâm thế tục vào cuộc sống này – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

5. Tránh làm bạn với những người làm tam độc gia tăng,

Làm học, hành, thiền định giảm xuống,

Khiến cho tâm từ ­bi của ta cạn kiệt.

Hãy tránh xa những người bạn xấu – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

6. Nương tựa nơi đạo sư – vị thầy tâm linh.

Mọi lỗi lầm của ta sẽ được tiêu trừ,

Và đức hạnh sẽ không ngừng tăng trưởng như bề mặt của mặt trăng đang lên.

Hãy trân quý các vị đạo sư (thầy tâm linh) hơn cả thân thể mình – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

7. Làm sao thần thánh có thể mang lại sự hộ trì cho ai được?

Khi chính họ cũng bị kẹt trong vòng luân hồi luẩn quẩn (sanh tử).

Bởi vậy hãy quy y Tam Bảo, bậc luôn luôn bảo vệ cho những ai nương tựa vào.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

8. Đấng Toàn Giác từng dạy rằng:

Tất cả những nỗi thống khổ khó lòng chịu thấu trong ba cõi thấp

Đều là hậu quả của ác nghiệp ( hành động xấu) .

Bởi vậy dù có nguy hiểm đến tính mạng, ta quyết không làm điều ác  (gây nghiệp xấu) – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

9. Như giọt sương trên đầu ngọn cỏ,

Lạc thú trong ba cõi (tam giới) chỉ trong thoáng chốc rồi tan biến.

Hãy phấn đấu đạt đến trạng thái tối thượng của giải thoát vĩnh hằng và bất biến.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

10. Khi những bà mẹ từng yêu thương ta từ vô thủy ( vô lượng kiếp) đang chịu khổ đau,

Thì hạnh phúc của riêng mình có ích lợi gì?

Bởi vậy để cứu độ vô lượng chúng sanh, hãy đánh thức Bồ đề tâm

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

11. Mọi đau khổ đều đến từ mong muốn hạnh phúc cho riêng mình,

Trong khi chư Phật toàn giác sinh ra từ mong muốn lợi lạc cho người khác (tâm vị tha).

Bởi vậy hãy hoán đổi hạnh phúc của mình lấy tất cả khổ đau của chúng sanh.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

12. Nếu ai đó vì lòng tham thúc đẩy, trộm cắp hoặc khiến người khác tước đoạt toàn bộ tài sản của ta.

Hãy dâng hiến cho họ toàn bộ thân thể, của cải và tất cả công đức

Ta đã tích tập được, trong quá khứ, hiện tại và tương lai

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

13. Nếu ai đó muốn lấy mạng ta

Trong khi ta không hề làm điều gì sai, dù nhỏ nhặt nhất.

Hãy phát tâm từ bi thọ nhận tất cả ác hạnh của họ

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

14. Dù ai đó có nói cho cả thế giới những điều khó nghe về ta.

Với tâm tràn đầy tình yêu thương,

Hãy hồi đáp lại bằng cách chỉ nói về những đức tính của họ

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

15. Dù ai đó có chế nhạo hay phơi bày

Những lỗi lầm giấu kín của ta giữa chốn đông người.

Hãy cúi lạy và tôn kính họ, như một vị thầy tâm linh.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

16. Cho dù người mà ta chăm sóc thương yêu như con đẻ

Bỗng quay lại xem ta như kẻ thù.

Hãy đối xử đặc biệt và yêu thương họ như người mẹ yêu thương đứa con ốm bệnh.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

17. Nếu có người ngang hàng hoặc thấp kém hơn ta,

Vì kiêu mạn, lại đi gièm pha ta.

Hãy cúi đầu tôn kính trước họ như đối với vị đạo sư của ta.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

18. Mặc dù sống trong thiếu thốn và bị người người khinh miệt,

Mắc bệnh hiểm nghèo và bị tà ma quấy rối

Hãy vẫn nhận về mình bệnh tật và những hành động gây hại của tất cả chúng sinh không chút sờn lòng.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

19. Dù có trở nên nổi tiếng và được mọi người trọng vọng.

Cũng như giàu có tương đương với Tài bảo Thiên vương ( Vaishravana), vị thần của sự giàu sang.

Hãy nhận ra sự phù phiếm của vinh quang và giàu có trên thế giới này.

Đừng tự phụ – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

20. Nếu không khuất phục được kẻ thù thực sự là sự sân hận của chính mình.

Thì dù có chiến thắng những kẻ thù bên ngoài, chúng sẽ lại xuất hiện.

Bằng lòng từ bi và trắc ẩn, hãy điều phục tâm mình.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

21. Lạc thú giác quan cũng giống như nước muối,

Càng uống càng thấy khát.

Hãy từ bỏ những gì gây ra tham lam, bám chấp.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

22. Hiểu rằng vạn pháp đều do tâm tạo.

Còn bản tánh tự nhiên của tâm thì vượt ra khỏi giới hạn của các ý niệm.

Vì vậy, không bao giờ nuôi dưỡng ảo tưởng xoay quanh các khái niệm nhị nguyên về chủ thể và đối tượng.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

23. Khi đối diện với các đối tượng hấp dẫn

Hãy thấy chúng như cầu vồng trên nền trời mùa hè.

Hiện ra đẹp đẽ, nhưng không có thật và trống rỗng về bản chất.

Buông bỏ bám chấp – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

24. Mọi khổ đau đều như mộng ảo, tựa cái chết của đứa con trong giấc mơ của người mẹ.

Chấp các huyễn cảnh là thật sẽ làm mệt nhọc tâm.

Bởi vậy khi gặp nghịch cảnh, hãy nhận ra chúng là ảo huyễn.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

25. Kẻ tầm cầu giác ngộ có khi phải xả bỏ cả thân mạng

Nói gì tới của cải vật chất bên ngoài.

Hãy rộng lượng bố thí mà không mong cầu đền đáp hay quả trả.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo

 

26. Nếu không giữ giới, một người không thể gặt hái được ích lợi gì

Đừng nói chi đến ước muốn làm lợi cho chúng sinh, điều này thật đáng buồn cười.

Bởi vậy hãy trì giới mà không chút mong cầu tiếp tục ở trong vòng luân hồi sinh tử.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

27. Đối với những vị Bồ tát muốn trau dồi phẩm hạnh,

Thì những điều có tiềm năng gây hại là những kho tàng vô giá.

Bởi vậy hãy thực hành nhẫn nhục, với tâm không chút oán thù.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

28. Ngay như hàng Thanh văn và Độc giác.

Chỉ mong cầu tự giác, cũng gắng công tu tập miên mật như đang khẩn trương dập tắt lửa cháy trên đầu.

Bởi vậy nỗ lực tinh tấn để lợi lạc cho chúng sanh là căn nguyên của mọi thiện căn.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

29. Biết rằng các phiền não đều vượt qua được

Nhờ sự quán chiếu sâu sắc thấm đẫm trong an định.

Hãy tu tập để đạt tới trạng thái thiền siêu vượt qua cả 4 cõi vô sắc ( 4 cõi thiền an định)

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

30. Không có Trí huệ,

Năm Ba la mật không thể dẫn đến giác ngộ hoàn hảo.

Bởi vậy hãy tu dưỡng trí huệ cùng với các phương tiện thiện xảo

Tam luân thể không – Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

31. Nếu không chịu tự quán xét lỗi lầm

Tức là chỉ mang danh là hành giả mà đi ngược lại với giáo pháp.

Bởi thế, luôn luôn quán xét và từ bỏ lỗi lầm của mình.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

32. Nếu dưới tác động của phiền não mà vạch lỗi lầm của một vị Bồ tát

Thì chính mình mắc vào sai trái.

Bởi vậy đừng bao giờ chỉ trích lỗi lầm của những hành giả Đại thừa khác.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

33. Danh lợi gây ra sự bất hòa và tranh chấp

Làm cho sự học hỏi, suy ngẫm và thiền định giảm xuống.

Bởi vậy hãy từ bỏ những bám chấp đến thân quyến bạn hữu, những người mang lại danh lợi, v.v…

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

34. Ác khẩu làm xáo động tâm trí người khác

Và làm hư hoại Bồ tát hạnh.

Bởi vậy hãy tránh những lời lẽ khắc nghiệt gây ra sự khó chịu hay bất an cho người khác.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

35. Phiền não khi đã được huân tập (trở thành thói quen) thì thật khó ngăn chặn.

Bằng chánh niệm tỉnh giác

Hãy diệt trừ bám chấp và những phiền não khác ngay khi chúng vừa khởi lên.

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

36. Nói ngắn gọn, bất luận đang làm gì

Ta phải luôn kiểm tra “Tâm đang ở trạng thái nào?”

Hãy luôn giữ chánh niệm và tỉnh giác để lợi lạc cho chúng sanh

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

 

37. Để giải trừ đau khổ của vô lượng chúng sanh với trí tuệ tam luân thể không.

Hãy hồi hướng tất cả các công đức

Tích tập được qua các thực hành này cho sự giác ngộ

Đấy là pháp hành Bồ tát đạo.

************

Ta đã soạn ba mươi bảy Pháp Hành Bồ Tát Đạo cho tất cả những ai muốn đi trên con đường Bồ tát, theo lời giảng giải ý nghĩa kinh điển, mật điển và luận giải của chư vị tổ sư.

Vì trí tuệ kém cỏi cũng như sự học ít ỏi, nên bản văn này sẽ không làm vui lòng những học giả.

Tuy nhiên dựa trên kinh điển và lời giáo huấn của các bậc tổ sư nên ta thấy rằng đây quả thực là những pháp hành Bồ tát đạo chân thật.

Tuy nhiên, đại hạnh của chư vị Bồ tát thật khó cho những người tâm trí thô thiển như con có thể hiểu. Con cúi xin các ngài lượng thứ cho những khuyết điểm, sự mâu thuẫn và những ý nghĩa thiếu mạch lạc của bản văn này.

Công đức này nguyện hồi hướng cho tất cả chúng sanh phát được Bồ đề tâm siêu phàm, cả tương đối và tuyệt đối. Và qua đó sẽ trở thành Bồ tát Quán Tự Tại (Quán Thế Âm Bồ tát), vị Bồ tát thoát khỏi hai kiến chấp (chấp thế gian và chấp an lạc xuất thế gian).

Bản văn này được soạn ra bởi tỳ kheo Thogme, một luận sư về kinh điển và lý giải trong một hang động ở Ngulchu Rinchen để tự lợi và lợi tha.

Thogme Sangpo (1295–1369)

 

Back To Top